ContraMINAcción reclama que se deixe traballar á xustiza e que se condene a tódalas persoas responsables

Onte a mediodía os medios de comunicación destacaban unha nova: o Director xeral de Minas deberá declarar como investigado por presunta prevaricación ambiental no contexto das investigacións da Fiscalía iniciadas en 2017 a raíz dunha denuncia presentada pola Asociación Ecoloxista Verdegaia e hoxe seguidas polo Xulgado Penal de Noia.


Contraminacción quere mostrar a súa preocupación pola divulgación da fase actual das pesquisas e demanda que Xulgado e Institucións adopten as medidas necesarias para que non se poña en perigo a investigación penal en curso relativa, entre outros aspectos, aos danos ambientais causados polas minas de San Fins. Uns danos que se levan producindo durante anos até o presente, tanto por acción como por omisión de persoas, en plural, con nomes e apelidos.

Bernardo Tahcoes (Praza Pública)

Bernardo Tahcoes (Praza Pública)

 

A publicación de filtracións só contribúe a que aumente aínda mais o risco de destrución de probas, antes de que se teñan adoptado medidas provisionais que o eviten eficazmente. Adicionalmente, aínda que como entidades ecoloxistas, podemos coincidir plenamente na necesidade de esixir responsabilidades políticas polas políticas de desfeita ambiental ao servizo do lobby mineiro, subsidiándoo e promovendo activamente a obstrución do dereito de acceso á información ambiental da cidadanía, advertimos do risco de frivolización política no momento presente que só favorece aos responsábeis penais dos delitos que se investigan. A petición de responsabilidades políticas é unha mensaxe reducionista, que transmite a idea de que anos de presunta impunidade se poderían explicar pola mera conduta dun político, sen participación dos funcionarios públicos nas respectivas áreas de actividade, omitíndose tamén ou quedando en segundo plano as primarias presuntas responsabilidades ambientais dos administradores das empresas mineiras.

 

A petición de responsabilidades políticas non exime das responsabilidades penais polas condutas desenvolvidas, poidan ou non ser mellor entendidas en casos particulares á luz dunha determinada acción de goberno. Contraminación esixe que, para que casos como o de San Fins non se repitan (un caso que por paradigmático, non é nin moito menos único), se condene a todas as persoas responsables dos presuntos delitos que se investigan.

 

Declaración Final do IV Encontro de ContraMINAcción

Declaración Final

IV Encontro de ContraMINAcción, Rede contra a Minaría Destrutiva na Galiza

xunto con

Asociación de Afectados por Metales Pesados (Cartagena), Coordinadora No a la Mina de Uranio (Salamanca), La Raya sin Minas (Valencia de Alcántara, Cáceres), No a la Mina en el Valle del Corneja (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Ávila (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Yemas (Ávila), No en mi Tierra (Zamora), Oro No (Asturias), Plataforma Ciudadana Sierra de Morón (Sevilla), Plataforma Sierra de Gata Viva (Cáceres), Salvemos la Montaña (Cáceres), Salvemos las Villuercas (Cáceres) e Unidos em Defesa de Covas do Barroso UDCB (Portugal)

sobre

“Impactos da Minería na Península Ibérica”

Representantes de Plataformas Cidadás arriba mencionadas, apartidistas, afectadas por proxectos mineiros pasados, presentes e futuros, reunidas en Santiago de Compostela os días 15, 16 e 17 de Febreiro de 2019, declaramos a nosa vontade de traballar en conxunto para facer visible o boom mineiro, denunciar as consecuencias que nos trae e detelo, en solidariedade mutua e xunta outros grupos de afectadas e afectados pola minería dentro e fóra das nosas fronteiras.

A minería non é vida, senón a destrución da vida existente, do patrimonio natural e cultural, contaminación, é tamén perigo, precariedade, despedimentos, flutuacións, peches e abandono.

En relación ás diferentes fases dos proxectos mineiros na Península Ibérica:

  • Din que restauran e/ou rehabilitan os terreos, mesmo que os melloran, e, por exemplo, na Serra de Cartaxena as balsas de lodos, vertedoiros e terras contaminadas permanecen abandonadas desde hai décadas, a só uns metros das casas e a escola, regadas coas augas de choiva e o po en suspensión, danando a saúde das nenas e nenos e de toda a poboación, mentres o goberno de Murcia, impasible, nega a situación e elude a responsabilidade.

  • Din que as explotacións e as súas instalacións son seguras, e non contaminan, mentres vimos a desgraza -o crime- recente da ruptura dunha balsa de lodos en Brasil que matou a máis de 300 persoas, respiramos con preocupación porque o derrube da mina de Cobre As Cruces en Gerena (Sevilla) coincidise co cambio de quenda dos traballadores; e elevamos a voz con rabia, porque en San Finx, Galiza, as estrataxemas da administración e a empresa mineira omiten a ameaza de presas de decantación con metais pesados que xa verten á ría e ameazan coa ruptura e a catástrofe.

  • Din que crean traballo, pero nas minas abertas, e segundo as estatísticas oficiais, a media de traballadores é inferior a 15 persoas, como na mina de Aguablanca en Monesterio, onde reduciron o persoal de 25 a 9 traballadores. Sen embargo ameazan miles de traballos reais, arruinando a familias que xa desenvolven actividades sustentables na maioría dos casos, como nas Villuercas, na Serra de Gata e en moitos outros lugares de Estremadura.

  • Din que nas zonas rurais non hai alternativas laborais, pero as Plataformas sabemos que desenvolvemos a vida, amodo pero sen pausa, traballando sen prexuízos para outros sectores, sen ameazar as opcións de futuro, como no occidente de Asturias, en Salave, onde a administración e as empresas mineiras do ouro queren impoñer a súa alternativa destrutiva sobre a vida e tradicións das persoas que se dedican á agricultura, gandaría, marisqueo, pesca, ou sobre o turismo, a educación, a saúde. Ou como en Touro, onde ademais das actividades rurais mencionadas, un proxecto mineiro de cobre atópase a un paso da última etapa do Camiño de Santiago, agora ameazado. E nas Villuercas, Cañamero leva 100 anos coa colonia agrícola funcionando e fixando poboación.

  • Din que é sustentable, pero esgotan recursos naturais non renovables, eliminan a terra fértil que permite a alimentación, queiman inxentes cantidades de combustibles fósiles e de enerxía, acaparan grandes cantidades de auga para contaminala con metais pesados e tóxicos químicos, e abandonala posteriormente. Iso entre outras moitas cousas temen en Ávila, na Serra das Xemas e no Val do Corneja.

  • Din que é en nome da Transición Enerxética e da propaganda que promove os coches eléctricos como o alternativa “cero emisión” e amiga do ambiente, pero afróntana con hipocrisía, proxectando minería de litio e outras materias primas en lugares Patrimonio Mundial Agrícola como Covas do Barroso, en Portugal; e en lugares Patrimonio da Humanidade como a cidade de Cáceres, pretendendo monopolizar e esgotar recursos naturais como a auga, o aire, os chans de alta calidade, para producir e consumir máis e máis.

  • Din que son transparentes, que a poboación pode informarse, participar no modelado do seu modelo imposto, pero isto non é participación senón compensación, pois ninguén nos preguntou, ocúltannos e dificultan o acceso á información, desatenden e desprezan o saber adquirido polos grupos afectados, como sucede con respecto ao proxecto de uranio en Salamanca.

  • Din que somos alarmistas pero ocultan e negan consecuencias dos proxectos mineiros, sen ningunha transparencia, abusando da poboación, aproveitándose do descoñecemento, sen informar das auténticas intencións, nin de futuras ampliacións, nin de riscos; e mesmo pretenden introducir material nesgado e falso nas escolas, como no caso de Galiza, onde, con axuda dos medios de masas, lavan unha imaxe que non poden ocultar, a da realidade.

  • Din que é por nós, pero fáltannos ao respecto e pretenden deixarnos sen futuro.

SOMOS 14 PLATAFORMAS AFECTADAS E OPOÑÉMONOS AOS PROXECTOS MINEIROS QUE AMEAZAN AS NOSAS TERRAS

E denunciamos:

  • Que son excesivos os custos sociais e ambientais asociados á minería do século XXI, os atropelos de dereitos e a destrución, a contaminación e o perigo.

  • Que soster o modo de vida de consumo excesivo dunha parte da sociedade non pode acabar, en nome da sustentabilidade, con zonas e culturas que actual e realmente viven de maneira sustentable, así o fixeron ao longo do tempo, e así desexan seguir facéndoo.

  • Que para levar a cabo os seus negocios mineiros, para conseguir os seus fins lucrativos utilizan de maneira sistemática a especulación, a mentira e o engano, a negación das consecuencias, a publicidade falsa e nesgada, a imposición.

  • A situación política e empresarial do sector mineiro declarando a nosa máis absoluta e rotunda oposición ao fomento da minería e ao abandono das explotacións sen restaurar, sen rehabilitar.

E esiximos:

  • Que as empresas mineiras e os seus intereses lucrativos non poden estar por riba das persoas e comunidades locais, dos seus modos de vida, as súas tradicións, as terras que traballan e que lles serven de sustento, a auga limpa que precisan.

  • Que se declaren como estratéxicas nas zonas rurais as actividades agrarias, gandeiras, agroalimentarias, forestal, pesqueira e turística, prioritarias e prevalentes sempre por riba da minería.

  • Que se declare como recurso prioritario a auga, recurso finito e vital para calquera forma de vida, que se debe garantir e dar especial atención á súa salubridade, acceso universal e gratuíto e subministración; tal como está recollido na Carta de Dereitos Humanos, directivas da UE e lexislacións dos Estados membro.

  • Que os partidos políticos deben representarnos e velar polos intereses da sociedade local en primeiro termo, sendo esta quen debe decidir.

  • Cambios na xestión administrativa e nas políticas.

Santiago de Compostela, 15, 16 e 17 de febreiro de 2019

Pela preservação de Covas do Barroso fronte a minaría destrutiva en Portugal

Unha petición pública de Unidos en Defesa de Covas do Barroso, na veciña Portugal para ir o seu Parlamento. Tódalas persoas residentes na Unión Europea poden asinar, co seu documento de Identidad (como verificación). Asina por favor.

Esta é a ligazón:

https://peticaopublica.com/mobile/pview.aspx?pi=PT91264

Para ter bos motivos para participar da petición, escoita o testemuño da representante de Unidos em Defesa de Covas do Barroso durante o IV Encontro de ContraMINAcción en Santiago de Compostela.

Mensaxe das compañeiras portuguesas:

“Estamos quase à chegar a um total de 5.000 assinaturas manuscritas e online! Daqui a pouco, iremos transmitir a petição a Assembleia da República. Mas antes disso, ainda precisamos de vocês!

Os cidadãos da União Europeia e dos país que fazem parte da Comunidade dos Países de Língua Portuguesa também podem assinar!

Por favor, divulgem, partilhem, peçam aos seus amigos, familiares, vizinhos! Precisamos de toda a ajuda.

Todos juntos, temos uma oportunidade de defender e proteger Covas do Barroso!

Obrigada! ☘”

Covas do Barroso

Entrevistas aos colectivos que participaron no IV Encontro de ContraMINAcción

Primeira parte


E esta é a segunda parte recopilatorio das entrevistas realizadas aos moitos colectivos que participaron os días 16 e 17 de febreiro en Santiago de Compostela no IV Encontro de Contraminacción.

Unha vez máis recordarvos que a prensa deulle moi pouca ou nula cobertura, polo que é importante compartir e falar dun problema que se demostra global, que non local.

Todas as aportacións son moi importantes, pero deixádeme facer especial fincapé na entrevista do representante de Asturies quen explica moi ben a diferenza entre a minería do pasado século e os modernos macro-proxectos.

Moitísimas gracias Pilar Aymara polo teu gran labor!!

Gracias a persoas coma ti traspasamos o cerco informativo.

Video Crónica do IV Encontro de ContraMINAcción

Vídeo resumo do IV Encontro da rede ContraMINAcción, que nesta ocasión contou coa presenza de representantes de colectivos de todo o estado español e de Portugal. As persoas que asistiron en representación de plataformas de toda a Península Ibérica contaron como están a enfrontar nos seus respectivos territorios a ameaza, o impacto directo ou as secuelas da actividade mineira

Como se pode ver, o IV Encontro foi un éxito.

Gracias a Xosé Antón Bocixa polo seu traballo!

Solidariedade global no IV Encontro de ContraMINAcción: “Crimes como o da mineradora Vale em Brumadinho não devem voltar a acontecer”

A foto-ação solidária da ContraMINAcción, membro de Yes to Life No to Mining na Galícia, juntou organizações que se opõem as explorações mineiras em toda a Península Ibérica, em apoio as vítimas da avalanche provocada pelo rompimento de uma barragem de rejeitos tóxicos da mina Corrego do Feijão, em Brumadinho (Minas Gerais, Brasil).

Membros da ContraMINAcción juntos com representantes da Asociación de Afectados por Metales Pesados (Cartagena), Coordinadora No a la Mina de Uranio (Salamanca), La Raya sin Minas (Valencia de Alcántara, Cáceres), No a la Mina en el Valle del Corneja (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Ávila (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Yemas (Ávila), No en mi Tierra (Zamora), Oro No (Asturias), Plataforma Ciudadana Sierra de Morón (Sevilla), Plataforma Sierra de Gata Viva (Cáceres), Salvemos la Montaña (Cáceres), Salvemos las Villuercas (Cáceres), Unidos em Defesa de Covas do Barroso UDCB (Portugal) y Yes to Life No To Mining/Sí a la Vida No a la Minería YLNM (Global)

Mais de 300 mortos e desaparecidos depois do rompimento da barragem, famílias e habitantes da região

No Brasil, este acidente que aconteceu dia 25 de janeiro de 2019, já é considerado como um crime, a negligência da empresa de mineração Vale sendo responsável pela morte de 165 pessoas e 155 desaparecidos, e destruição completa de casas e terras. A região foi inundada pela lama contaminada por metais pesados, que levou famílias, casas e posses, hortas, e sítios onde vivem centenas de pessoas. Muitas das vítimas trabalhavam na mina.

Segundo documentos confiscados pela polícia brasileira, existiam provas claras do risco de ocorrência deste tipo de acidente, a empresa Vale conhecia estes riscos mas não aplicou as medidas de segurança necessárias.

O aviso das comunidades

As comunidades afectadas pelos projetos mineiros são as autênticas especialistas que devem ser ouvidas, tanto sobre as questões técnicas em relação à mina, como no que diz respeito a defesa da nossa vida e da nossa terra. No Brasil, o Movimento dos Atingidos por Barragens já fez numerosas denúncias e alertas que não foram tomadas em consideração.

Exigimos não apenas que os responsáveis do crime em Brumadinho sejam punidos, mas também exigimos justiça. A empresa de mineração Vale é também responsável pelo um antigo crime semelhante, que aconteceu na Mariana, também no estado das Minas Gerais. Na rutura de Mariana, morreram 19 pessoas e a lama percorreu 600 km até o mar, provocando um desastre ambiental que ainda tem consequências e que ainda não foi reparado.

Exigimos não apenas que todas e cada uma das consequências deste crime sejam tomadas em consideração, mas também que sejam ouvidas as alertas e as exigências das comunidades afectadas pela exploração mineira em todo o mundo. Exigimos a cessação dos projetos mineiros em condições semelhantes, e que nunca sejam realizados projetos mineiros que impliquem riscos desta dimensão.

Na Península Ibérica temos como exemplo o caso da barragem da exploração mineira Río Tinto, em risco iminente de rutura e negação idêntica por parte da empresa responsável e das autoridades incompetentes. A possibilidade de uma rutura deste tipo na nossa geografia foi confirmada pelo acidente de Aznalcóllar em 1998. Na Galícia também temos o caso da mina de San Finx, cujos habitantes também alertam sobre os riscos resultando da situação e da localização em que se encontra a barragem da antiga mina.

A foto-ação foi realizada no âmbito do IV Encontro de ContraMINAcción, que ocorreu dia 16 e 17 de fevereiro em Santiago de Compostela.

Mais informação sobre o crime da mineradora Vale : #Brumadinho

Mais informação sobre o Encontro : #ContraMINA2019

O IV Encontro de ContraMINAcción remata coa proxección do documental “San Finx: a catástrofe de 1960” e unha visita a Touro dos colectivos invitados

Logo da intensa e produtiva xornada do sábado, na que o IV Encontro de ContraMINAcción arrancaba coa exposición das distintas problemáticas dos colectivos invitados, o domingo comezaba coa proxección do documental “San Finx: a catástrofe de 1960”, de Irene Pin Basanta, que recolle as testemuñas da veciñanza e colectivos ambientais do desastre da mina de wolframio de Lousame. Trala rotura das comportas da presa máis grande da explotación no ano 1960, os lodos deixaron baldíos todos os terreos ó seu paso, aínda improdutivos a día de hoxe. Coa reactivación da concesión no ano 2009, nin o proxecto de explotación nin a restauración foron sometidos á preceptiva Avaliación de Impacto Ambiental, mentres que as presas presentan un grave estado de deterioro, con acumulación de millóns de metros cúbicos de lodos mineiros. A actual concesionaria, filial do Grupo Sacyr, non prevé nin o tratamento da drenaxe ácida de mina nin a retirada das presas, pese á potencial afectación á actividade marisqueira e á saúde pública e a contaminación das augas, con metais pesados que superan varias veces os límites máximos permitidos para cadmio, cobre e cinc.

Posteriormente ó visionado do documental, e como remate do encontro, os actos trasladáronse a Touro, onde os membros das plataformas invitadas puideron coñecer de primeira man os impactos da antiga mina e os terreos afectados polo novo proxecto de explotación de cobre a ceo aberto, que a empresa Cobre San Rafael promove da man da multinacional chipriota Atalaya Mining. Na aldea de Arinteiro, en Loxo, as veciñas e veciños máis directamente afectados explicaron as nefastas consecuencias que para eles tería a apertura da mina, con dúas enormes balsas de lodos e entulleiras a menos de 200 metros das súas casas, poñendo en risco directo as súas vidas no caso de que os muros de contención rompesen. Balsas e escombreiras que a mineira pretende instalar sobre prados e montes propiedade dos veciños, e nos que desenvolven os seus labores agrícolas e gandeiros.

Tras contemplar a vista panorámica que o Mirador do Picón ofrece de todo o entorno que rodea a mina, co aeroporto internacional de Lavacolla e o Camiño de Santiago de fondo, o itinerario chegou ó seu fin coa visita ó rego Portapego ó seu paso por Fonte – Díaz, cuxa cor totalmente alaranxada deixou abraiados ós visitantes, máis aínda cando souberon que Cobre San Rafael non contempla a súa restauración coa excusa de que, debido á hiperacidez das augas, existen bacterias extremófilas de gran interés para o estudio da vida extraterrestre.

As sensacións que deixan estas xornadas sobre os impactos da minaría na Península Ibérica son moi positivas e, sen dúbida, axudarán a tender lazos e crear e reforzar alianzas de colaboración e solidariedade entre as organizacións e plataformas sociais que tratan de facerlle fronte ó boom da minaría. A unión social é fundamental para porlle freo á epidemia extrativista que se extende de xeito cada vez máis global.

Dende ContraMINAcción agardamos contar con vós para darlle a máxima difusión posible a este comunicado. De todos e de todas é a terra que está ameazada. Moitas grazas.

Colectivos de Galiza, España e Portugal colaboran no IV Encontro de Contraminacción para enfrontar a minaría

A Rede contra a Minaría Destrutiva na Galiza ContraMINAcción desenvolveu durante a xornada deste sábado, 16 de febreiro, a parte principal da programación do seu IV Encontro. Nesta ocasión, como xa temos informado, acudiron representantes de organizacións e plataformas de toda a Península Ibérica que están a enfrontar nos seus respectivos territorios a ameaza, o impacto directo ou as secuelas da actividade mineira. Precisamente, esta pluralidade de voces serviu para tirar varios denominadores comúns que se están a dar nesta loita.

En primeiro lugar, estamos a vivir a nivel global un auténtico boom da minaría, coa multiplicación exponencial de solicitudes de prospección e extracción. Só en España, hai unhas 3.600 explotacións mineiras en activo, das cales 360 están na Galiza. O incremento imparable do consumo a nivel mundial está levando a maiores demandas de recursos mineiros e ao esgotamento dos xacementos tradicionais. De feito, as empresas mineiras explotan xacementos cada vez máis dispersos e que precisan de métodos de extracción moito máis agresivos pola súa dificultade de obtención. E ás veces nin eso: fanse con concesións só para especular con elas e facer negocio revendéndoas tras obter plusvalías ou demandando a gobernos para obter compensacións económicas millonarias.

Diante desta ameaza global que acapara grandes áreas territoriais onde a minaría entra en colisión con outras actividades económicas esenciais, como as agrogandeiras, ou coa propia vida e saúde das persoas, chegamos á conclusión de que a clase política está a suspender na súa función de defender os intereses xerais da cidadanía. Diversas testemuñas explicaron que, con independencia do partido político que goberne, sexa de esquerdas ou de dereitas, os gobernos e as administracións de calquera rango case sempre se poñen da banda dos intereses das empresas mineiras.

Así as cousas, son os colectivos e plataformas sociais quen están a defender en solitario os intereses das comunidades ameazadas ou afectadas pola minaría. E fano loitando tamén contra as propias administracións, que entorpecen o seu labor con todo tipo de atrancos burocráticos, ocultan información, modifican as normativas e leis para favorecer os intereses mineiros e, decotío, miran cara a outro lado cando estas vulneran a legalidade.

De aí a importancia deste IV Encontro de ContraMINAcción, pois agardamos que esta primeira toma de contacto entre colectivos contra a minaría de Galiza, España e Portugal poida servir para establecer lazos de colaboración que mellore a nosa capacidade para plantarlle cara a unha actividade industrial absolutamente insostible, que arrasa os territorios que explota deixándoos inservibles para calquera outra actividade e que, invariablemente, nunca se fai responsable do dano causado nin restaura a destrución que deixa ao seu paso.

Os colectivos invitados ao IV Encontro son:

Asociación de afectados por metales pesados (Cartagena), Coordinadora No a la Mina de Uranio (Salamanca), La Raya sin Minas (Valencia de Alcántara, Cáceres), No a la Mina en el Valle del Corneja (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Ávila (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Yemas (Ávila), No en mi Tierra (Zamora), Oro No (Asturias), Plataforma Ciudadana Sierra de Morón (Sevilla), Plataforma Sierra de Gata Viva (Cáceres), Salvemos la Montaña (Cáceres), Salvemos las Villuercas (Cáceres) e Unidos em Defesa de Covas do Barroso UDCB (Portugal).

O IV Encontro de ContraMINAcción convocará na Galiza movementos contra a minaría destrutiva de toda a Península Ibérica

Celebrarase os días 16 e 17 de febreiro en Santiago de Compostela e participarán 14 asociacións e plataformas de España e Portugal que traballan contra os impactos sociais, económicos e ambientais da actividade mineira

A Rede contra a Minaría Destrutiva na Galiza ContraMINAcción1 está a organizar o seu IV Encontro, que se celebrará en Santiago de Compostela os días 16 e 17 de febreiro. Nesta cuarta edición, baixo o título “Impactos da minaría na Península Ibérica”, o evento transcende as fronteiras de Galiza ao invitar 14 organizacións e plataformas que se opoñen á actividade mineira en España e Portugal polas consecuencias negativas que esta ten no seu entorno2.

O IV Encontro de ContraMINAcción deseñou un programa de actividades abertas de acceso libre para toda persoa que queira participar. Así, durante a mañá do sábado 16 de febreiro, desenvolveranse tres mesas redondas no Museo do Pobo Galego: “Un regueiro de desastres contaminantes”, “Novo boom: a febre polo ouro e outras febres” e “Daquela que? Hai alternativas”. O domingo 17 de febreiro, asistiremos á estrea do documental “San Finx: a catástrofe de 1960”, dirixido por Irene Pin Basanta, que se proxectará na Casa do Matadoiro (praza do Matadoiro) a partir das 10:00 horas, tamén en Compostela.

Tecendo redes a nivel internacional contra a minaría

Un dos obxectivos principais deste evento será visibilizar as dimensións do boom mineiro na Península Ibérica e continuar a tecer redes entre os colectivos que se enfrontan á minaría insostible, destrutiva e produtora de refugallos dentro e fóra de Galiza. A causa do esgotamento progresivo dos recursos minerais do planeta e do crecemento exponencial do seu consumo, as prácticas mineiras están a ser cada vez máis agresivas co medio ambiente e os hábitats e sociedades afectadas. Isto está a implicar un aumento da sinistralidade, como demostran numerosos accidentes acontecidos nas últimas semanas como a rotura da balsa de lodos en Brumadinho, no Brasil; ou, en España, o derrubamento acontecido na mina Cobre Las Cruces, en Sevilla, que obrigou ao seu peche; ou o desbordamento das balsas residuais de Touro; feitos todos que se analizarán no encontro xunto coas invitadas e invitados. Trátase dunha problemática global que se está a agudizar cada vez máis e que, co ánimo de enfrontala con máis forza, xa propiciou, en anteriores encontros, a alianza dos colectivos que formamos parte de ContraMINAcción na Galiza con organizacións internacionais como Yes to Life No to Mining (YLNM). Agora, a través do IV Encontro agardamos poder reforzar esa rede a nivel peninsular.

Podedes seguir as nosas publicacións e debates en redes sociais a través do cancelo #ContraMINA2019

 

Notas:

1ContraMINAcción somos unha plataforma galega que desenvolve actividades contra a minaría destrutiva na que estamos integradas 24 organizacións e colectivos da Galiza (http://www.contraminaccion.org/colectivos-que-formamos-a-rede/)

2Asociación de afectados por metales pesados (Cartagena), Coordinadora No a la Mina de Uranio (Salamanca), La Raya sin Minas (Valencia de Alcántara, Cáceres), No a la Mina en el Valle del Corneja (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Ávila (Ávila), No a la Mina en la Sierra de Yemas (Ávila), No en mi Tierra (Zamora), Oro No (Asturias), Plataforma Ciudadana Sierra de Morón (Sevilla), Plataforma Sierra de Gata Viva (Cáceres), Salvemos la Montaña (Cáceres), Salvemos las Villuercas (Cáceres) e Unidos em Defesa de Covas do Barroso UDCB (Portugal).

Con preocupación, Touro mira a Brumadinho

E chama a atención sobre o grave risco que supoñen as balsas mineiras de Touro 

As balsas mineiras que Cobre San Rafael proxecta para a mina de cobre a ceo aberto de Touro e O Pino supoñerían unha grave ameaza para a vida dos veciños, ao non contemplar os riscos de inundación e terremoto ou o mantemento tras o peche da mina.

A poboación de Touro e O Pino mira estes días con consternación e temor a traxedia vivida en Brasil a consecuencia da ruptura dunha balsa de residuos mineiros, que deixa tras de si, a día de hoxe, 58 mortos, 305 desaparecidos e 24.000 veciños evacuados polo risco de inminente rotura dunha segunda presa. As comparacións, nestes meses de incertidume ante a decisión da Xunta de Galicia sobre o Proxecto Touro, son inevitables, máis se cabe tras coñecer o recente informe da Sociedade Galega de Historia Natural, que alerta de que Cobre San Rafael, a empresa promotora, non levou a cabo un estudo para avaliar a seguridade das presas de estériles do proxecto en base aos novos cálculos ou modelos de seguridade e, por tanto, non valora os custos humanos, sanitarios, económicos e ecolóxicos do peor accidente posible, que sería a rotura das balsas mineiras, con vertedura ata o sistema fluvial Ulla – Deza, igual que ocorreu o pasado venres no estado de Minas Gerais. De ocorrer unha eventualidade similar na mina de Touro, un río de lodos con residuos minerais contaminantes chegaría ata a ría de Arousa, deixando ao seu paso devastación en toda a conca do río Ulla, convertido nun inmenso mar de barro tóxico.

Convén lembrar que o Proxecto Touro recolle que “se espera que os procedementos de monitoreo e evacuación, así como a capacitación do persoal, permitirían protexer tanto ás poboacións como ao persoal da planta en caso de falla dos muros. Por outra banda, non se espera unha falla rápida nos muros, senón máis ben que calquera falla entregue avisos que permitan a reacción do persoal”. Seguramente o proxecto da mina de ferro de Brumadinho tamén recollía unha apelación á esperanza similar e, con todo, as sirenas non soaron nin funcionaron os demais sistemas de aviso para evacuar.

No caso do proxecto mineiro de cobre a ceo aberto de Touro, que Cobre San Rafael presentou ante a Xunta de Galicia, a presa proposta está situada a menos de 200 metros augas arriba da aldea de Arinteiro, que inclúe 5 granxas e unha poboación permanente de 20 fogares. Dado que habería entre 10 e 100 vidas humanas en risco en caso dunha falla da presa, a categoría de risco é “moi alto”, segundo a Canadian Dam Association (2013). De acordo coa Federal Emergency Management Agency (FEMA, 2005, 2013), a presa de estériles de planta debe deseñarse para soportar a Inundación máxima probable (IMP) e o Terremoto Máximo Crible (TMC). Segundo a Canadian Dam Association (2013), a presa de estériles de planta debe deseñarse para soportar unha inundación de 10.000 anos e un terremoto de 10.000 anos utilizando o enfoque informado por risco. Con todo, estas cuestións non se tiveron en conta no Proxecto Touro. Da consulta dos documentos presentados pola promotora, compróbase que o período de retorno máis longo que se considerou foi de 500 anos. Tampouco se contempla un plan para a xestión a longo prazo ou perpetua do sitio da mina despois do peche. Édicir, unha vez que a actividade mineira cese ou a explotación sexa abandonada, como xa ocorreu coa anterior explotación, non se levara a cabo ningún tipo de mantemento que poida evitar a falla das balsas mineiras ou a drenaxe aceda. A presa seguiría sendo unha ameaza constante para a vida dos veciños de Arinteiro, pois Cobre San Rafael, participada pola multinacional Atalaya Mining, non contempla riscos como a falla da balsa durante inundacións e terremotos ou a falta de mantemento despois do peche da mina.

A plataforma veciñal Mina Touro – O Pino NON non quere que haxa que lamentar no futuro nin unha soa vítima mortal, nin unha soa casa sepultada pola riada de contaminación, motivo polo que insiste na necesidade de que a Administración aplique o principio de precaución, que esixe que en caso de ameaza para o medio ambiente ou a saúde, e nunha situación de incertidume científica, se tomen medidas apropiadas para previr o dano. A Administración debe anticiparse e actuar xa para evitar que un suceso deste calibre poida chegar a ocorrer, e non para formar un gabinete de crise cando a catástrofe sexa un feito.

Os veciños de Touro e O Pino non deben resignarse a vivir nun estado de alarma constante por medo á rotura dos diques de contención das balsas. Non deben ser protagonistas da crónica dunha traxedia anunciada, nin vítimas dun crime ambiental contra a vida humana.