Arquivo da categoría: Conflitos mineiros

Ligazóns a noticias sobre os diversos conflitos mineiros en Galiza.

Fallo do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia a favor do acceso á documentación

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia vén de darlle a razón a un membro da Plataforma de Corcoesto en relación ao seu dereito de acceso á documentación relacionada coas concesións do proxecto mineiro de Corcoesto.

Durante a loita contra o proxecto de Corcoesto, un dos temas que preocupaba era o da posible caducidade das concesións. Entre os activistas da Plataforma de Corcoesto había a convicción de que as concesións mineiras non estaban vixentes, algo que invalidaría o proxecto. A finais de 2012, un compañeiro da Plataforma solicitou acceso á documentación relativa a ditas concesións, coa intención de comprobar se as nosas sospeitas tiñan base. Ao non serlle facilitada esta documentación, interpuxo unha demanda en relación ao tema.
Por fin, e despois de máis de cinco anos, o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia vén de fallar a favor do compañeiro que realizou esa solicitude.


Na sentencia, na que se recoñece sen ningún xénero de dúbida o dereito do compañeiro a acceder á documentación solicitada, condénase expresamente á Administración demandada (a Xefatura Territorial de Enerxía e Minas de A Coruña) a expedir e entregar copias dos documentos relacionados co estado das concesións. Estamos á expectativa de que a Xefatura Territorial cumpra coa súa obriga, e actúe tal e como se lle indica no fallo do Tribunal, entregando as copias da documentación solicitada.
A sentencia recoñece así o que, ao igual que o compañeiro que puxo a demanda, vimos defendendo e reclamando desde hai tempo desde ContraMINAcción: que o dereito de acceso aos expedientes administrativos que garden relación cun proxecto que poida afectar a una comunidade é aplicable a calquera persoa, aínda que se trate de expedientes rematados.
É lamentable que esta sentencia chegue con tantos anos de retardo. Esta tardanza na aplicación da xustiza fai que nos vexamos, de feito e paradoxalmente, privados dese mesmo dereito que se nos recoñece na sentenza. Porque…de que nos serve o dereito de acceder a documentos relacionados con un proxecto se se nos concede cinco anos despois da súa solicitude? De que nos tería servido que se nos recoñecese agora o dereito a acceder a esa información, mesmo aínda que as concesións non estivesen vixentes, tal como nos pensamos, se o proxecto de Corcoesto estivese xa en marcha?
O feito de que a posibilidade de acceder á información relativa ao estado das concesións se teña producido tantos anos despois, despois de todo tipo de atrancos por parte da administración, suscítanos algún interrogante. Que levou á administración a ocultar o estado das concesións durante tanto tempo? Cal foi o motivo para que a Xefatura Territorial de Enerxía e Minas de A Coruña puxese tanto empeño en obstaculizar o noso acceso a esta información concreta?
Acaso as concesións, tal como nós pensábamos, non estaban vixentes, e a Xefatura Territorial era consciente das consecuencias que tería o feito de que esta información transcendese á información pública?
Agardamos que o fallo se cumpra e poidamos coñecer a resposta a estes interrogantes, resposta que temos a certeza que será do interese de moita xente en Galiza. Asemade, esperamos que este precedente legal serva de acicate para que a Administración non volva reter información que debe ser pública, e que en caso de facelo, a fiscalía anticorrupción tome as oportunas medidas para depurar as responsabilidades que puidese haber.

A mina de San Rafael ameaza con deixar sen auga potable centos de vivendas e granxas en Touro e O Pino e pon en risco directo a vida de máis de 200 persoas

A veciñanza de Touro e O Pino presentou hoxe 500 alegacións contra un proxecto mineiro que tornaría inhabitable a zona por contaminación de acuíferos e traídas por metais pesados altamente tóxicos

Unha comitiva de veciños e veciñas de Touro e da plataforma contraMINAcción acudiu onte, 3 de outubro, até o Rexistro Xeral da Xunta de Galicia para facer entrega de 500 alegacións contra o proxecto da mina de San Rafael, que afecta unha ampla zona dos termos municipais de Touro e O Pino. Tamén desde O Pino se presentaron alegacións*. Son moitas as persoas que se interesaron pola posibilidade de presentar alegacións en ambos concellos, polo que ao longo desta semana agárdase que o número destas ascenda considerablemente.
A pouco que se afonde nas alegacións presentadas, comprobamos que este proxecto impulsado pola sociedade Cobre San Rafael SL** ameaza seriamente a habitabilidade e futuro dos dous concellos afectados polo enorme e irreversible impacto que terá a actividade mineira nos recursos hídricos e económicos da zona (achégase documento de alegacións).
Sen minimizar outras consecuencias graves do proxecto da mina de San Rafael, o impacto máis grande viría dado polas drenaxes ácidas da actividade mineira, que xa é algo que vén sufrindo de vello a veciñanza da zona. De feito, un estudo que analiza estas drenaxes entre 1974 e 1988, di que “en apenas 14 anos, a anterior fase de explotación provocou alteracións ambientais críticas, con cortas profundas, paredes verticais, grandes escombreiras de materiais xeradores de drenaxes ácidas de mina, unha extensa balsa de lodos, por súa vez causantes de problemas continuos de contaminación de augas e solos, por augas de drenaxe hiperácidas que se verten de forma continua na cunca do Ulla e nos acuíferos subterráneos. Que ante a xeración continua de emisións con altas concentracións de metais pesados, a administración non teña obrigado ás concesionarias a instalar unha planta de tratamento
destas emisións, ou teña practicado calquera sanción, deixa en evidencia a súa incapacidade para entender a gravidade do fenómeno”.
O estudo da propia empresa recoñece concentracións significantes de metais pesados como cadmio, cobalto, cobre, molibdeno, antimonio, selenio e cinc. Porén, non sabemos se por erro ou intencionadamente, omite no seu estudo a violación para substancias perigosas prioritarias como o cadmio ou o mercurio, presentando de xeito errado os límites das Normas de Calidade Ambiental marcados no Real Decreto 817/2015, de 11 de septiembre, por el que se establecen los criterios de seguimiento y evaluación del estado de las aguas superficiales y las normas de calidad ambiental.

Veciños de Touro e O Pino presentando alegacións

Extracción de máis de 100 millóns de metros cúbicos de materiais

A actividade da mina de San Rafael crearía unha xigantesca escombreira onde se pretenden acumular máis de 80 millóns de metros cúbicos dos residuos potencialmente máis contaminantes (ocupando 484.000 m2 e cunha cota de coroamento de 510 m). Nas alegacións denúnciase que “a acumulación neste punto garante a contaminación dos mananciais presentes na zona a ocupar, e que subministran aos núcleos de poboación próximos e á propia traída municipal que fornece boa parte do concello. A escombreira está a menos de 500 metros dos primeiros núcleos de poboación e a menos de 1 km dos núcleos do Castelo San Saturniño, sen ter en conta a afectación ao subministro de auga destas poboacións”.
A maiores, faríanse tamén dúas balsas de refugallos, denominadas no proxecto e de maneira eufemística “laguna de Arinteiro y Vieiro”, que albergarían 69.000 toneladas de lodos tóxicos (50.000 metros cúbicos) e estarían situadas a menos de 200 metros de Arinteiro (42 habitantes) e a menos de 1 km de Tribas (20 habitantes), Goleta (100 habitantes), Bravos (14 habitantes), Cruz de Méndez (23 habitantes) ou Torreis. O proxecto da empresa dálle categoría de falla “Moi alta” porque estima que hai menos de 100 habitantes a poboación que se atopa en risco de morte; en realidade, esa poboación supera as 200 persoas e a cualificación debería ser “Extrema” e “Permanente”. A este respecto, as alegacións din que “a realización do proxecto non só supón un risco extremo e permanente para a vida das persoas residentes nas poboacións próximas, máis non caso de núcleos de poboación como Arinteiro, unha condena sumaria á desaparición do lugar, tornando imposíbel a vida nel, mesmo despois da conclusión do proxecto”.
Este apartado conclúe que “os enormes riscos asociados á extracción de máis de 100 millóns de metros cúbicos de materiais que producirán de forma constante drenaxes ácidas de mina capaces de contaminar as augas superficiais e subterráneas con metais pesados, incluídas substancias perigosas prioritarias, durante un longo período de tempo, mesmo con posterioridade ao peche da eventual explotación, torna temeraria a autorización do proxecto na súa actual formulación. Isto prodúcese ademais non nunha zona illada e despoboada, senón nunha área inmediata e contigua a numerosos núcleos de poboación que obteñen o seu subministro de auga potábel da área de afectación e ademais dentro dunha cunca fluvial como a do Ulla, que abastece a millares de persoas e sostén a economía de comarcas enteiras”.

Afectación ás traídas de auga

Tralo devandito, folga dicir que a destrución e contaminación de acuíferos serán amplas, como xa aconteceu co a explotación mineira desta zona nos anos 70 e 80, e “tornará a habitabilidade do contorno especialmente difícil, se non imposíbel”. Aínda que só consta unha captación de auga para abastecemento humano na zona afectada, o depósito municipal do Monte Arinteiro que fornece centos de veciños e veciñas; existen ducias de captacións que fornecen casas, granxas e núcleos de poboación enteiros que non están rexistradas en Augas de Galicia e que tamén quedarían contaminadas ou destruídas nunha zona que xa padece problemas de restrición e fornecemento de auga potable por mor do impacto das actividades mineiras do pasado (detállanse no documento de alegacións).

Afectación crítica a núcleos de poboación

O proxecto pretende localizar varios depósitos de residuos mineiros, perigosos por tratárense de materiais xeradores de drenaxes ácidas con altas concentracións de metais pesados, ao carón de diversos núcleos de poboación, sen apenas separación nalgúns casos. Téñase en conta que as distancias aproximadas desde os diversos depósitos de residuos mineiros ata os núcleos de poboación son: Arinteiro (80 metros); Os Torreis de Arriba (100 metros); Os Torreis de Abaixo (200 metros); Castelo (400 metros); Tribas (450 metros); As Goritas (600 metros); Eiresa (650 metros); Goleta (700 metros); Bravos (790 metros); Cruz de Méndez (800 metros); San Saturniño (800 metros); etc. Por só citar os que se encontran a menos de 1 km. Sinálese ademais que as capitais (e maiores núcleos de poboación) dos municipios de Touro e do Pino se encontran en ambos os dous casos a 1,5 km do perímetro da explotación.
Ademais, destruiríanse moitas vías de comunicación construídas en procesos de concentración parcelaria e as estradas que comunican a parroquia de Loxo con Arca e Santiago de Compostela, e a que vai a Pedrouzo pola Reigada.

Un grupo de persoas protagonizou unha concentración diante do Parlamento galego

Destrución de muíños do século XVIII e do Camiño Real

O estudo de impacto medioambiental da empresa di que a zona afectada non conta cun patrimonio etnográfico e arquitectónico salientábeis. Porén, no rego das Pucheiras existen diversos muíños que se remontan ao século XVIII, en bo estado de conservación, algún dos cales sería totalmente sepultados pola escombreira proxectada. Tamén se destruiría o Camiño Real da Feira do 20 e posíbeis elementos arqueolóxicos identificados na tradición oral aínda conservada, e que fan referencia a “casas dos mouros” que ben poderían ser continuación dos complexo megalíticos do Cotiño (8 túmulos) e da Croa de Pereiro (5 túmulos), na parroquia de Loxo. Ademais, no pasado, os traballos de rexeneración medioambiental das anteriores explotacións mineiras destruíron boa parte do Castro de Copa.

Varias granxas quedarán sen auga e sen base territorial

Nas alegacións referentes ao abastecemento de augas presentáronse algunhas das explotacións agrogandeiras que se verán directamente afectadas polo fin das súas fontes de auga potábel, subministro que dificilmente poderá ser substituído por unha traída municipal de insuficiente capacidade. Pero é que ademais da auga, a actividade mineira prevista implicará a destrución a perpetuidade da base territorial destas e outras explotacións, co agravante de que as terras a destruír forman parte de procesos de concentración parcelaria, que determinan a utilidade pública destes terreos con fins agrarios ademais da función social das propiedades, coa necesidade de que estas terras cultivables non queden abandonadas, se manteña e se conserve a súa capacidade agrícola, se aproveiten axeitadamente os seus recursos en consonancia cos plans de aproveitamento de cultivos ou forestal recollidos no acordo de concentración.
Estamos a falar dunha actividade económica multixeracional e sustentábel, de modo que oimpacto destrutivo non se limita ao período de explotación, senón que afecta á viabilidade agrícola, agrogandeira e forestal da zona por séculos. Téñase en conta que estamos a falar en algúns casos de explotación con un alto número de cabezas de gando (até 200 cabezas), nas que hai mozos e mozas recentemente incorporados á actividade agraria, e que realizaron nos últimos anos constantes investimentos nas súas explotacións para a súa modernización e ampliación. En síntese, o proxecto proposto é incompatíbel coa continuidade da actividade agrogandeira da zona e determinará o peche de numerosas explotacións, a perda de postos de traballo e a destrución a perpetuidade da base territorial na que se sustentaría a viabilidade de explotacións futuras.

 

*Podes descargar as nosas alegacións para presentar, témolas en texto e en pdf. 

**En realidade, esta sociedade é a punta do iceberg dun escuro entramado empresarial no que estarían os dereitos mineiros na zona que tiveron antano Explotaciones Gallegas e Minas Metálicas del Noroeste, que se unificaron en Explotaciones Gallegas del Cobre SL; e a participación de multinacionais estranxeiras como Atalaya Mining. Este ocultamento da verdadeira identidade dos inversores que queren explotar a mina de San Rafael favorecería a elusión de responsabilidades diante do inevitable impacto socioeconómico e medioambiental da actividade mineira na zona (ver páxinas 1 e 2 das alegacións).

Save

A sentenza xudicial di que a licenza concedida polo Concello de Triacastela a Cementos Cosmos debe ser revogada.

  • A Asociación Sociocultural O Iribio solicitara a súa anulación.

  • A sentenza recoñece que a licenza concedida a Cementos Cosmos non é válida.

  • A rede ContraMINAcción amosa a súa satisfacción, pero pide que se cumpra a lei e que se respecte o medio ambiente, os bens culturais e as persoas.

A sentenza confirma que “la licencia impugnada está viciada de nulidad radical y debe ser revocada”. Os motivos son varios e a sentenza exponos con claridade.

O concello de Triacastela concedeu unha licenza mineira a Cementos Cosmos e segundo a sentenza todo apunta a que intentou pasar por riba da lei.

A canteira Don Isidro 6043, explotada por Cementos Cosmos, está situada no lugar de Monte Penedo, parroquia de Vilavella, Concello de Triacastela, en Lugo. Alí extraen caliza mediante a técnica extractiva de banqueo descendente e arranque con perforación e voadura (explosión).

A demanda expón motivos legais contundentes polos cales o permiso concedido polo concello de Triacastela non es válido e debe anularse.

A canteira de Cosmos está poñendo en grave perigo a Cova de Eirós

Os principais motivos son:

-A ausencia dunha declaración de impacto ambiental favorable ao proxecto. Cementos Cosmos presentou un proxecto mineiro anacrónico -concretamente do ano 1978-. O seu único plan de restauración referíase á antiga explotación mineira.

-A falta dos permisos preceptivos por parte da Xunta de Galicia. Isto é debido a que o solo afectado polo proxecto mineiro de Cosmos es maioritariamente “rústico de especial protección agropecuaria e de interese patrimonial, histórico ou artístico no ámbito territorial”.

Ademais, incumpriuse o procedemento legal, omitindo trámites como a publicación obrigatoria en canles oficiais.

Outros motivos para a revogación dos permisos ao proxecto mineiro son a desprotección dos bens de valor cultural existentes no lugar, entre os que cabe salientar a Cova de Eirós, onde se atoparon gravados rupestres de tal importancia que foi cualificada como a “Atapuerca galega”, ademais de outros vestixios do Paleolítico.

Para a subdirección Xeral de Protección do Patrimonio Cultural, a área entra dentro da “categoría de especial protección do patrimonio”. A área de protección a preservar arredor da cova é moito maior que a que se pretendía dar: 200 m fronte 50 m.

Outra tanta preocupación esperta a dificultade para o uso de camiños públicos que Cosmos, nunha práctica habitual en empresas mineiras, utilizan e pechan ao paso veciñal, como se fosen seus.

A todas estas razóns para rexeitar o proxecto mineiro, súmase o feito de que a mineira non notificou convenientemente aos propietarios dos terreos afectados polo seu proxecto.

As 20 organizacións que facemos parte de ContraMINAcción e que vimos dando seguimento desde 2013 ao desempeño administrativo das autoridades en torno aos proxectos mineiros, estamos de acordo en valorar unha vez máis que as autoridades obvian sistematicamente cuestións sociais, ambientais e culturais relevantes e que forman parte fundamental da vida das comunidades rurais, outorgando unha protección desmesurada ás empresas e deixando a cidadanía exposta a todo tipo de atropelos e abusos”.

Pola súa parte, a propia sentenza remarca como a empresa mineira Cosmos apela ás institucións e as leis para o que lle convén, e descualifícaas ou minimízaas no momento en que lle impiden ou significan o control da súa actividade. Neste sentido, unha das cuestións máis salientables recollidas na sentenza é que, máis aló da actitude da empresa, que defende os seus intereses comerciais, as principais irregularidades son cometidas polas institucións públicas autonómicas, ao non cumprir coas exixencias que deben facerse a este tipo de proxectos.

Basicamente, non consideran a clasificación real do solo onde está situada a mina, e os informes que achegaron ao proceso non eran os que se lles requirían. Pola contra, queda de manifesto que tenden a súa alfombra vermella á empresa para que poida continuar ao seu antollo coa actividade extractiva, tal como viña facendo en décadas pasadas, sen exixirlle o cumprimento estrito da lei nin o respecto ao medio ambiente e as persoas.

Desde ContraMINAcción celebramos esta sentenza, que supón un éxito na nosa loita pola defensa do territorio, e unha recarga de forzas para continuar nela.

Save

O SLG e a veciñanza de Xanceda presentan máis de 200 alegacións contra a extracción de seixo na parroquia

Comunicado de prensa do SLG

Unha comitiva en representación da veciñanza de Xanceda e o Sindicato Labrego Galego achegáronse hoxe, 17 de abril, até a Casa do Concello de Mesía para presentar as alegacións contra o proxecto Xanceda 7138 co que a empresa Erimsa pretende extraer cuarzo metalúrxico nunha concesión de 781 hectáreas. En total, e tralo acto de hoxe, lévanse rexistradas 217 alegacións; dado que o prazo de presentación remata aínda o vindeiro mércores, as estimacións apuntan a que se presentarán, finalmente, máis de 250 alegacións.

Sigue lendo

Alegacións aos proxectos de ERIMSA en Xanceda

O equipo xurídico do Sindicato Labrego Galego vén de redactar dous modelos de alegación para presentar aos proxectos que a empresa mineira Erimsa pretende levar a cabo en Xanceda (Mesía). Se estás interesad@ en presentar alegacións, ten en conta que o prazo remata o 18 de abril.

Para facilitarche os trámites estaremos este xoves e este venres, 6 e 7 de abril, de 19:00 a 21:00 horas, en Casa Mosquera (Xanceda) para asesorar e recoller as alegacións.

Despois, até o peche de prazo, poderedes pasar pola nosa oficina de Ordes (rúa Alfonso Senra 117; tfno. 981 682 908).

Podes descargar os modelos de alegación en: bit.ly/alegaciónsXANCEDA

 

Auga, terra, dereitos e alternativas

ContraMINAcción abre co “III Encontro sobre os Impactos da Minaría” novos espazos de debate sobre o modelo extractivo e as súas alternativas, coa presenza da rede global Sí á Vida, Non á Minaría

No centro estivo a preocupación crecente polos proxectos mineiros e polo extractivismo en Galiza, e a busca activa de alternativas.

Encontro estratéxico de coordinadores da Rede Internacional “Sí á Vida non á Minaría” en Santiago de Compostela, e actividades conxuntas coa rede galega contra a minaría destrutiva ContraMINAcción.

Consolídase cara o futuro o intercambio de coñecementos e a solidariedade entre comunidades e organizacións.

Sigue lendo

Xornada “O Impacto da Minaría nas Terras de Lousame”

” As comunidades deben ter a última palabra sobre os proxectos mineiros”

A plataforma ContraMINAcción – Rede contra a minaría destrutiva na Galiza e a Sociedade Histórica e Cultural «Coluna Sanfins», organizaron o xoves 23 de xullo a Xornada “O Impacto da Minaria nas Terras de Lousame“, coa que se pretendía analizar o desembarco nas Minas de Sanfins da multinacional Sacyr da man dun grupo de inversión australiano así como a ampliación da canteira de Merelle en Tállara, da man de Prebetong, que pertence á multinacional brasileira Votorantim.

Antes deste acto público, a rede ContraMINAcción celebrou a súa asemblea anual, na que se expresou a especial preocupación da rede pola expansión mineira en Lousame e na comarca, así como pola situación de persecución e acoso que están a vivir os activistas que se opoñen á explotación mineira de Cosmos en Triacastela. ContraMINAcción quere transmitir, así mesmo, o seu apoio á xornada mundial contra a megaminaría, que desde o 2009, e a iniciativa de activistas de México e Canadá, vense celebrando anualmente no día 22 de xullo.

A charla tivo lugar no local Social de Cabanetan, en Lousame

                     A charla tivo lugar no local Social de Cabanetan, en Lousame

Durante a mesa redonda, que se celebrou no Local Social de Cabanetán, na parroquia lousamiá de Lesende, fíxose fincapé no feito de que estas concesións mineiras supoñen de feito a violación do dereito de decidir das comunidades veciñais sobre os seus recursos e o seu territorio, que no caso da mina de Sanfins engloba máis de 7.000 hectáreas, incluíndo varias aldeas enteiras. Interviñeron afectados de outros lugares nos que as mesmas empresas ameazaron con botar das casas e leiras aos seus donos, baixo o pretexto de consolidar os dereitos mineiros e poder especular con eles nos mercados internacionais. Desde os seis colectivos representados insistiuse en que hai ferramentas legais para retomar o control das concesións por parte das comunidades, e que os usos tradicionais agrarios e en man común deben primar sempre sobre a suposta “utilidade pública” das empresas mineiras, que no pasado ten xustificado procesos de expropiación forzosa.

Na mesa, ademais de veciños de varias parroquias de Lousame e de outros lugares da comarca, participaron representantes de seis organizacións para ofrecer unha perspectiva completa da minaría no contexto galego e mundial, e das alternativas de xestión comunitaria dos recursos. Polo Sindicato Labrego Galego falou Margarida Prieto Ledo, salientando o impacto da minaría na agricultura, sector estratéxico en Lousame, e os problemas do acaparamento de terras; pola Asociación Véspera de Nada falou Xoán R. Doldán, profesor de Economía Aplicada na USC, que contextualizou os intereses da extracción de minerais e especulación con dereitos mineiros no actual momento de declive enerxético; por Verdegaia participaron Nela Abella e Nacho Jorganes, ofrecendo unha perspectiva sobre os mecanismos de información e defensa ambiental que están a disposición das comunidades; Marcos Celeiro, da Asociación Cultural O Iríbio de Triacastela, explicou as consecuencias da mina de Cementos Cosmos de Triacastela, que pertence ao mesmo grupo do que Prebetong de Tállara; e Guadalupe Rodríguez, investigadora da ONG Salva la Selva, ofreceu un panorama mundial da minaría, dando conta de como as manobras que se producen aquí responden a un complexo entramado internacional de intereses económicos, políticos e financeiros.

Ligazón

 Novos reveses para Cementos Cosmos en Triacastela

6587-tmp.redimensionado

A Asociación Socio-Cultural O Iribio denunciou recentemene ante o SEPRONA as actividades e obras ilegais na explotación a ceo aberto de Cementos Cosmos en Triacastela que invaden a zona de policía de 100 metros de dous cauces fluviais do dominio público hidráulico. Tamén se denunciaron vertidos ilegais nos cauces, incumplimentos das condicións das concesións de aproveitamento de augas e vertidos outorgadas «ás escondidas» pola Confederación Hidrográfica Miño-Sil anos atrás e que só recentemente os veciños descubriron a sua existencia.

Seguir lendo

Xuízo a Marcos de Eirós (versos de Manolo Pipas)

Aquí vos deixamos os versos que o compañeiro Manolo Pipas lle adica no seu blog a Marcos. Grazas, Manolo!

asaida

cos corpos e coa palabra

defender a nosa terra

non debe ser un delito

para nós é unha promesa

.

xulgado por protestar

de vigo a triacastela

todos con marcos celeiro

defendendo cova e terra

liberdade de expresión

contra unha cementeira

 

manolo pipas